Branżowy Leksykon Izolacji Przemysłowych

Absorpcja

Proces, w którym materiał hydrofilowy absorbuje wodę przez zanurzenie, styk lub podciąganie kapilarne. Zjawisko dotyczyć też może pochłaniania energii promieniowania elektromagnetycznego.

Absorpcyjność

Wspólczynnik absorpcji wyraża stosunek masy mariału po nasyceniu do masy tegoż ciała w stanie powietrzno-suchym.

Akustyka

Aluminium

Asfalt

Azbest

Azbest to naturalne włókna mineralne o składzie krzemianowym. Powodują raka i w związku z tym ich stosowanie jest zabronione.

Bandaż

Bawełna

Beton

Beton komórkowy

Beton zawierający znaczną ilość małych komórek powietrza, którą to strukturę uzyskuje się przez stosowanie dodatków zmniejszających szczelność materiału.

Bitumin

Bitumin - składnik substancji organicznej lub nieorganicznej występującej w skałach, będącej mieszaniną różnych węglowodorów oraz związków organicznych o dużej łącznej zawartości wodoru. Występują w sposób naturalny (ropa naftowa, asfalt) lub sztuczny (z przerobu ropy naftowej). Bituminy tworzą bitum jako mieszaninę substancji stałych lub ciekłych o dużej lepkości i brunatnoczarnej barwie. Bitum stosowany jest w drogownictwie, budownictwie (w izolacjach i uszczelnianiu).

Blacha aluminiowa

Blacha alumniowa

Blacha falista

Blacha osłonowa

Ścianki ekranujące (ekrany) przy ogrzewaniu towarzyszącym to przymocowane blachy, które zapobiegają przedostawaniu się materiału izolacyjnego między ogrzewanie towarzyszące i rurociąg technologiczny / korytka z blachy lub owijanie folią.

Blacha płaska

Blacha powlekana aluminium, cynkiem

Alucynkowa blacha jest stalową, zimnowalcowaną blachą z metaliczną obustronną powłoką składającą się z 55% aluminium; 43,4% cynku i 1,6% krzemu.

Blacha profilowana

Blacha stalowa czarna

Blacha stalowa czarna jest blachą ze stali bez metalowej powłoki, jako ochrony przed korozją, np. ocynkowania.

Cement

Cement wykończeniowy

Izolacyjny cement nakładany jako ostatnia warstwa izolacji w celach funkcjonalnych lub dekoracyjnych.

Cewka / Krąg – odnosi się do rolki

Krąg jest formą dostawy blachy w stanie zrolowanym np. 5 kręgów blachy.

Chłonność wody

Proces, w którym materiał hydrofilowy absorbuje wodę przez zanurzenie, styk lub podciąganie kapilarne. Zjawisko dotyczyć też może pochłaniania energii promieniowania elektromagnetycznego.

Ciąć

Ciało doskonale czarne

Ciało czarne to substancja absorbująca przypadkowe promieniowanie fal o każdej długości, kierunku i biegunowości. / Ciało doskonale czarne (radiator Plancka) to ciało absorbujące całe wpadające promieniowanie.

Cięcie

Cyklon

Czas przyczepności

Czas przyczepności (czas otwarty) jest to czas od początku mieszania komponentów do ich utwardzenia tzn. do osiągnięcia stanu, gdy powierzchnia przestaje się kleić. Ten czas jest równy czasowi reakcji.

Czas startu

Czas startu przy produkcji pianek poliuretanowych jest to czas, jaki upłynął od rozpoczęcia mieszania do chwili rozpoczęcia wzrostu.

Czas stosowania

Czas zachowania stanu plastycznego to okres, w którym mieszanina wieloskładnikowa po wymieszaniu może być przekształcana (obrabiana, przetwarzana) zanim nastąpi jej twardnienie.

Dno zbiornika

Dodatek

Dodatki do spieniania i klejenia są to dodatkowe środki służące do uzyskania pożądanych właściwości. Są one w niewielkich proporcjach dodawane do komponentów zapewniając przez to swój wpływ na przebieg reakcji i pozwalając zapewnić spienioną strukturę i właściwości.

Dopuszczalna tolerancja

Dostosowanie

Drewno balsa

Drewno balsa jest tropikalnym drewnem o niskiej gęstości objętościowej i niskiej przewodności cieplnej. Jest stosowane na przykład do konstrukcji nośnej podpór izolacji zimnochronnej.

Dyfuzja

Przemieszczenie cząsteczek substancji w obrębie innej substancji z powodu różnic stężenia substancji rozpraszającej aż do wyrównania tych różnic.

Dyspersja

Dyspersja to ogólny opis zachowania się ciał stałych i płynnych bez połączeń molekularnych w płynach.

Dystrybutor

Działanie wilgoci

Zmiana właściwości materiału pod wpływem wilgoci dotyczy głównie wzrostu współczynnika przewodności cieplnej, ale także ciężaru, deformacji kształtek i ma wpływ na zachowanie izolacji w czasie.

Ekspadnowany

Ekspandowany korek aglomerowany

Korek aglomerowany produkowany z korka mielonego, który jest poddany obróbce cieplnej zmieniającej zasadniczo strukturę materiału.

Ekspandowany korek granulowany

Korek ekspandowany stanowią kształtki, otrzymywane z granulatu korkowego przez podgrzewanie i odparowywanie. Wówczas granulat wiąże się przy pomocy własnej zawartej w sobie żywicy.

Elastomer

Elastomery o zamkniętych komórkach z syntetycznej lub naturalnej gumy jak kałczuk albo otrzymywane na drodze syntetycznej z miękkich, komórkowych polimerów.

Element końcówki / dekiel

Końcowy element izolacji wieńczący izolowany element.

eliptyczny

Emisja dźwięku

Uwolnienie fal dźwiękowych

Emisyjność

Współczynnik promieniowania cieplnego z obszaru cząstkowego powierzchni do promieniowania z obszaru cząstkowego pełnego emitera (ciała doskonale czarnego) przy tej samej temperaturze.

Emulsja

Rozposzenie płynu w innym płynie.

Emulsja bitumiczna

Emulsja bitumiczna jest zemulgowanym w wodzie bitumem. Jest ona stosowana jako spoiwo lub materiał powłokowy

Faza / Skos (sfazowanie)

Skos (sfazowanie) jest ściętą krawędzią.

fazować

Filc bituminizowany

Folia aluminiowa

Cienka folia wykonana z aluminium, która może być laminowana na papier pakowy lub dostarczana w rolkach w postaci płaskich arkuszy (<0,15 mm grubości).

Folia pofałdowana

Przegroda z folii zapobiegająca przedostawaniu się pary do ośrodka izolacyjnego. Przegroda paroszczelna, szczególnie istotna przy izolacji zimnochronnej.

Fragment krzywizny (segment kolana)

Segment kolana to część płaszcza lub kształtki z materiału izolacyjnego odpowiednio geometrycznie rozwiązana , aby po złożeniu i dopasowaniu uzyskać żądany promień krzywizny, odpowiednią długość łuku i odpowiednią średnicę.

Gęstość

Stosunek masy do objętości substancji jednorodnej.

Gęstość przepływu ciepła

Gęstość strumienia ciepła jest stosunkiem przepływającego ciepła do powierzchni przez którą przepływa. Wyraża się w W/mkw.

Gęstość przepływu powietrza

Współczynnik przepływu powietrza podzielony przez pole powierzchni.

Gęstość przepływu wilgotności

Całościowy strumień dyfuzji podzielony przez powierzchnię przepływu wilgotności.

Gęstość średnia

Średnia arytmetyczna gęstości mierzona na podstawie wielu próbek. Ona najczęściej określa gęstość materiału w jego charakterystyce właściwości technicznych.

Gęstość właściwa

Gęstość właściwa, w odróżnieniu od gęstości pozornej, odnosi się tylko do materiału rdzennego i mierzy się stosunkiem masy do objętości materiału rdzennego, a gęstość pozorna mierzy się stosunkiem masy do objętości materiału wraz z porami. Odnieść też to określenie można do szczelności, gdzie szczelność właściwą bada się w rdzeniu materiału, a nie na jego pokrywie.

Glina

Glina ekspandowana

Lekki ziarnisty materiał o strukturze komórkowej utworzony poprzez wypalanie.

Grawerować / Kształtowanie przez wyklepywanie

Kształtowanie przez wyklepywanie jest formą obróbki blachy, przy której blacha jest formowana przez uderzanie młotkiem.

Gruba pianka

Wielkoporowata pianka wyróżnia się wielkością porów, zmianą zabarwienia, strukturą - może być wynikiem wady produkcyjnej wyrażającej się nieodpowiednią proporcją składników w procesie mieszania. Zjawisko to ma charakter warstwowy.

Grubość ekonomiczna

Grubość izolacji, w której suma zainwestowanych kosztów i kosztów utraty ciepła w określonym czasie jest minimalna. Powinna ona być mniejsza od kosztów utraconego ciepła bez założonej izolacji.

Guma porowata

Guma porowata o zamkniętych komórkach wykonana z gumy pełnej.

Hałas przenoszony w powietrzu

Przekazywanie fal dźwiękowych w powietrzu. Przekazywanie fal dźwiękowych przez powietrze.

Hermetyczność

Instalacja oczyszczania powietrza

Instalacja przemysłowa do wyciągu pyłów, skroplin, zwilżonego powietrza lub pary wodnej / Urządzenia do rozdzielania powietrza są to urządzenia przemysłowe, w których powietrze jest sprężane, oczyszczone, skraplane i rozkładane na części składowe.

Instalacja rurowa zewnętrzna / pod gołym niebem

Instalacja rurowa zimna

Instalacja rurowa, w której przenoszone płyny mają niższą temperaturę, niż temperatura otoczenia, np. zimna woda, czynniki chłodnicze, solanka.

Instalacja zewnętrzna

Instalacje zewnętrzne są instalacjami przemysłowymi, które nie są zamknięte lub nie są zamknięte ze wszystkich stron.

Izolacja akustyczna

Materiały do izolacji akustycznej to materiały z właściwościami pochłaniania dźwięku.

Izolacja celulozowa

Włókna celulozowe uzyskiwane z papieru, kartonu lub drewna, z lub bez spoiwa i innych dodatków.

Izolacja diatomowa

Izolacja składająca się głównie ze szkieletów diatomów. Ma głównie zastosowanie przy zabezpieczeniu ogniowym.

Izolacja elastyczna

Materiał, który dostosowuje się do kształtu powierzchni na której jest ułożony lub zaprojektowany w sposób zmieniający kształt fabryczny, aby dostosować się do zgięć i kątów.

Izolacja kompozytowa

Wielowarstwowa izolacja, w której każda warstwa posiada różne charakterystyki.

Izolacja korkowa

Korkowy materiał izolacyjny składa się z ekspandowanego śrutu korkowego, który jest związany przez swoje własne żywice lub inne spoiwo, np.: bitum (impregnowany korek).

Izolacja płytowa

Prostokątny, twardy produkt z materiału izolacyjnego z okładzinami lub bez, o grubości znacznie mniejszej od szerokości i długości.

Izolacja wdmuchiwana

Luźna izolacja z wełny mineralnej nakładana poprzez wdmuchiwanie

Izolacja włóknista

Izolacja składająca się z włókien, które są pochodzenia mineralnego lub organicznego w odpowiedni sposób przygotowywane i otrzymywane w procesach rozwłókniania surowców np. bazaltów (drewna).

Izolacja zimnochronna

Układ izolacji, która ma za zadanie nie dopuszczać do przenikania ciepła do wnętrza układu i nie dopuszczać do jego nagrzewania, czyli zapewnić istnienie niskich temperatur w układzie -zapewnić utrzymanie niskich temperatur.

Kaliko

Kalorymetr

Kaptur

Kaptur to rozbieralny element izolacji, który łatwo zdjąć i powtórnie zamontować. Składa się z dwóch części połączonych przy pomocy tzw. zamków. Stosuje się do izolacji połączeń kołnierzowych, armatury (zaworów, zasów).

Kaptur na armaturę

Kąt

Katalizator

Aktywator jest dodatkiem modyfikującym, który wywołuje reakcje chemiczną lub ją przyspiesza.

Klapa

Kocioł

Kolanko

Kolanko (tylko dla małych wymiarów) / Kolanko kątowe

Kolanko kątowe jest formą izolacji łuku pod kątem 90 stopni, powstałą przez połączenie dwóch, pod kątem 45 stopni sfazowanych, części płaszcza lub izolacji twardej. W ten sam sposób dokonuje się połączenia płaszcza kolana składając dwa elementy pod kątem 90 stopni, każdy sfazowany pod kątem 45 stopni.

Kolektor

Kołnierz

Kołnierz stanowi obwodowo przymocowany do płaszcza profil, który uniemożliwia przedostawanie się płynów z góry do izolacji.

Kołnierz

Kolumna

Pionowy, cylindryczny aparat o stosunkowo niewielkiej średnicy w porównaniu do wysokości, w którym zachodzą różne zjawiska fizyczne i chemiczne pod wpływem temperatury i ciśnienia.

Komora chłodnicza

Komora chłodzenia

Komórka

Komórki są pojedynczymi, małymi zagłębieniami lub porami, powstałymi przy produkcji tworzywa piankowego, które częściowo lub całkowicie otoczone są ścianami komórkowymi. Mogą być otwarte lub zamknięte.

Komórka zamknięta

Komórki zamknięte są to malutkie przestrzenie ze wszystkich stron otoczone własnymi ściankami tworzącymi pory, dlatego nie są połączone wypełniającym gazem z innymi komórkami zamkniętymi, co zmniejsza ich przewodność cieplną.

Kompensator mieszkowy

Element instalacji przemysłowej najczęściej rurowej pozwalający przejąć wydłużenia rurociągu wywołane przyrostem temperatury

Kompensator pętlicowy

Specjalnie uformowany element rurociągu przejmujący rozszerzanie się rury.

Komponent

Komponenty - to materiały wyjściowe, które po zmieszaniu zachodzą w reakcję, najczęściej wysoce egzotermiczną połączoną z wydzielaniem się dużej ilości pęcherzyków dwutlenku węgla, będących zaczątkami późniejszych porów. Część składowa instalacji

Kompozyt

Końcówka / zakończenie widziane od czoła

Stroną czołową jest w przypadku zbiorników stojących górna i dolna strona, w przypadku zbiorników leżących prawa i lewa strona. W przypadku zbiorników skrzyniowych wszystkie strony są stronami czołowymi.

Końcówka płaska

Końcówka stożkowa

Końcowka wypukła

Konstrukcja

Konstrukcja nośna izolacji i płaszcza ochronnego

Układ elementów konstrukcyjnych, pozwalajacy utrzymać izolację i płaszcz ochronny izolacji w określonej odległosci od obiektu izolowanego

Konstruktor

konstruować

Konwekcja

Konwekcja swobodna

Konwekcja wymuszona

Kopuła łukowa

Forma zakończenia naczynia cylindrycznego

Korek

Korozja

Atak procesu chemicznego na materiał spowodowany obecnością wilgoci i różnic potencjału elektrycznego.

Korozja elektrochemiczna

Korozja spowodowana obecnością wilgoci w przypadku styku metali z innym potencjałem elektrycznym.

Korpus

Krawędź

kruchy

Krzemian wapnia

Krzemian wapnia to nieorganiczny materiał izolacyjny, który poprzez stopienie węglanu wapnia z tlenkiem krzemu uzyskuje właściwości izolacyjne.

Kurczyć, ściskać

Łączyć łukiem

Łączyć na styk

Łączenie na styk jest łączeniem ze sobą, np. materiałów izolacyjnych bez użycia środka łączącego.

Ładunek elektrostatyczny

Łatwo zapalny / łatwopalny

Klasyfikacja zachowania materiału w ogniu. Łatwo zapalny odnosi się do tej klasyfikacji.

Łatwopalny

Termin wykorzystywany w klasyfikacji zachowania się klejów, powłok i rozpuszczalników w ogniu.

Materac

Materac może być wstępnie przygotowany na wymiar wynikający z rysunku izolowanego urządzenia, który obszyty jest niepalną tkaniną. Ma to najczęściej zastosowanie przy izolacji turbin.

Materac np. z wełny mineralnej

Elastyczny włóknisty materiał izolacyjny w oplocie lub okładzinie.

Materac obszyty tkaniną

Materiał elastyczny

Materiał o strukturze komórkowej

Materiał palny

Materiały palne to takie, które pod wpływem źródła ognia ulegają zapaleniu (z izolacyjnych np. pianka poliuretanowa)

Materiał pokrywający

Materiał spieniony

Materiał posiadający wiele komórek (zarówno otwartych lub zamkniętych lub obu) rozproszonych w całej objętośc i w wyniku spieniania.

Metr sześcienny

Mocowanie

Mocowanie izolacji lub materiałów wykończeniowych.

Montaż blach

Połączenie blach może mieć charakter trwały lub nietrwały. Na trwałe łączy się blachy przy pomocy spawania, lutowania, klejenia, nitowania. Nietrwałe, czyli rozbieralne, następuje przez zastosowanie łączników (śrub, blachowkrętów).

Mostek cieplny / termiczny

Nasada kołnierzowa

Nasadka

Nasadki / Nakładki są częścią obudowy np. przy armaturze, kołnierzach, zaślepkach kołnierzowych, włazach; do pozostałej części obudowy są przymocowane śrubami.

Nit jednostronny

Nitowany obwód

Obciążenie niszczące

Obciążenie ogniem

Obciążenie ogniem struktury ze wszystkich materiałów wykorzystanych w konstrukcji, która znalazła się w obrębie działania ognia.

Obiekt izolowany

Rurociąg, zbiornik, kolumna, powierzchnia płaska, kanał, urządzenie lub konstrukcja budowlana, stanowiące przegrodę, przez którą przenika ciepło

Obrzeżać

Proces, w którym krawędź blachy jest maszynowo zaginana (kantowana) lub ręcznie przy pomocy młotków kształtowana.

Obszar

Obszar ochrony pożarowej

Część struktury lub budynku zamknięta elementami ognioodpornymi.

Obudowa

Obwiązywać

Obwiązywać (owijać) za pomocą bandaża zaizolowany jak i nieizolowany element obiektu.

Obwód

Ochrona pożarowa

Ochrona słuchu

Izolacja dźwiękowa (akustyczna) jest terminem ogólnym dla wszystkich środków podejmowanych w celu zmniejszenia uciążliwości hałasu.

Odbiór robót budowlanych

Odbiór robót budowlanych to wspólne zlecającego z wykonawcą stwierdzenie, że zlecone roboty zostały wykonane. Wraz z odbiorem odpowiedzialność przechodzi na zlecającego. Zlecający przejmuje obiekt do eksploatacji zgodnie z przeznaczeniem.

Odchylenie

Odpowiednia forma użytkowa / Orientacyjna receptura

Orientacyjna receptura przy produkcji sztywnej pianki poliuretanowej (PUR) - jest to podany przez producenta stosunek wagi poliolu, izocyjanianu, środków spulchniających i dodatków, według którego materiał piankowy o wcześniej określonych właściwościach, w określonych warunkach jest produkowany.

Odpowietrznik

Otwór w zewnętrznej powłoce płaszcza przez który może przedostać się powietrze, np. konieczny podczas spieniania poliuretanu na miejscu wykonywania.

Odstępniki

Elementy dystansowe konstrukcji nośnej płaszcza ochronnego izolacji

Ognioodporność

Okładzina

Funkcjonalny lub dekoracyjny materiał powierzchniowy nakładany na ostatnią warstwę izolacji. Może też pełnić rolę elementu nośnego dla izolacji np. z siatki aluminiowej.

Okrążać / owijać

Oplot

Sznur z wełny mineralnej - wyrób elastyczny z wełny mineralnej lub innego materiału włóknistego w oplocie.

Opór powietrza

Odwrotność przepuszczalności powietrza

Opracowanie

Rysunek na płaszczyźnie powierzchni, krzywych, rozwinięć powierzchni walcowych, stożkowych, i innych. Rozwinięcie obejmuje również geometryczne rozwiązanie kształtowych elementów płaszcza.

Ośrodki anizotropowe

Ciało, którego własności fizyczne są funkcją kierunku, jak również mogą być funkcją położenia w obrębie ośrodka, czasu, temperatury, itd./ Materiał, przy którym istotne parametry fizyczne zależą od kierunku.

Otoczenie

Parowanie

Emisja pary z powierzchni płynu, np. klejów rozpuszczalnikowych.

Perlit spulchniony

Lekki, spulchniony materiał pochodzenia mineralnego, składający się ferrytu i cementytu, stosowany w formie granulatu, należący do grupy materiałów izolacyjnych ziarnistych.

Pianka

Pianka – Poliizocyjanian

PIR jest to porowaty materiał izolacyjny zawierający większość komórek zamkniętych, wypełnionych gazem, o niskiej przewodności cieplnej. Produkowany jest jako wynik reakcji żywicy z izocyjanianem w obecności katalizatora.

Pianka elastyczna

Pianka elastyczna jest tworzywem piankowym, które przy ściskaniu wykazuje stosunkowo niską odporność na odkształcanie.

Pianka fenolowa

Sztywny fenolowo-formaldehydowy materiał komórkowy produkowany z produktów skraplania fenoli i formaldehydów, takich jak rezol i nowolak, wraz z utwardzaczami i innymi dodatkami, np. środkami powierzchniowo czynnymi, środkami porotwórczymi i wypełniaczami.

Pianka poliester

Pianka polietylen

Pianka polietylenowa -półelastyczny i lekki materiał izolacyjny o zamkniętych porach, którego produkcja oparta jest na zastosowaniu polimeru poletylenu. Stanowi naturalną izolację paroszczelną.

Pianka polistyren ekstrudowany

Materiał porowaty o zamkniętych komórkach wypełnionych powietrzem, produkowany jako spieniony i wytłaczany na bazie polistyrenu lub jednego z jego polimerów. Stanowi barierę paroszczelną.

Płaszcz izolacji

Płaszcz ochronny izolacji

Zewnętrzna warstwa zabezpieczająca izolację właściwą przed niepożądanym działaniem środowiska zewnętrznego, np.. Warunkami meteorologicznymi i czynnikami mechanicznymi

Płaszcz zewnętrzny izolacji

Może być wykonany z różnych materiałów i tworzyw, ma za zadanie ochraniać izolację.

Płat wełny (część maty)

Fragment maty z wełny mineralnej najczęściej dostarczanej w postaci zwiniętych rolek lub płaskich kształtów o długości 1 m do 3 m.

Płyta korkowa

Korek prasowany, zespojony lepiszczem i pod ciśnieniem prasowany z zastosowaniem dodatków lub bez.

Podgrzewanie elektryczne

Podłoga

Podstawa

Podwójne poszycie izolacji

Obudowanie izolacji - w pełni szczelne pokrycie w celu ochrony przed przedostaniem się wilgoci lub uszkodzeniem mechanicznym. Pod blachę stosuje się np. folię aluminiową, którą nakłada się na warstwę izolacyjną a potem na nią zakłada się płaszcz blaszany.

Pokrycie

Powierzchnia lub zdolność, zapewniana przez luźną izolację stosowaną zgodnie z zaleceniami producenta, pokrywająca żądane parametry, pozwalająca osiągnąć oczekiwaną wydajność cieplną. Pokrycie określa także materiał, który zabezpiecza od zewnątrz zasadniczą warstwę izolacyjną.

Pokrycie

Pokrywa

Poprzeczka

Element podpory lub struktury nośnej zamontowany prostopadle do obiektu. Nazywany również rozpórką. Przy izolacjach występuje jako odstępnik.

Powierzchnia czołowa zewnetrzna

Powierzchnia zewnętrzna

Powietrze

Powlekanie

Pożar

Pozorny ciężar właściwy / gęstość objętościowa

Pozorny ciężar objętościowy to stosunek masy do objętości materiału niejednorodnego./ Gęstość objętościowa jest to stosunek masy do objętości substancji porowatej, takiej jak materiał izolacyjny wraz z porami, szczelinami.

Próba pełzania w warunkach ściskania

Podczas próby pełzania przy ściskaniu jest określana ściśliwość materiału w zależności od temperatury i czasu.

Profil krawędziowy

Forma zawijania obrzeża blachy, w której zawinięta krawędź jest kształtu falistego.

Przegroda

a) Bariera znajdująca się pomiędzy izolacją i zewnętrznym płaszczem w celu zapobiegania konwekcji. b) Bariera umieszczona w celu zmniejszenia przepływu poliuretanu podczas jego wylewania na miejscu. c) Bariera zapobiegająca swobodnemu osadzaniu izolacji np. podczas sztopowania.

Przegroda ogniowa

System wykorzystywany w otworach w ścianach lub sufitach zapobiegający przedostaniu się dymu lub ognia przez określony okres czasu.

Przekrój poprzeczny

Przepływ powietrza

Ilość powietrza wprowadzona do układu w jednostce czasu.

Przepuszczalność powietrza

Właściwość materiału określająca możliwość przejścia powietrza przez poprzeczne powierzchnie systemu przy określonej różnicy ciśnienia (gradientu).

Przestrzeń powietrzna

Powietrzem lub gazem wypełniona przestrzeń między dwiema powierzchniami.

Przewód, kanał np. spalin

Przyczepność

Przylegający (klej)

Przyleganie

Przyleganie to pomiar maksymalnej siły rozciągającej przypadającej na jednostkę powierzchni skierowanej prostopadle do przyległej powierzchni. Jest to istotne dla poliuretanu produkowanego na miejscu, dla klejów i powłok. Jednostka N/m kw.

Punkt rosy

Punkt rosy kwasu

Temperatura występowania korozji niskotemperaturowej jest temperaturą, przy której skondensowane składniki w zawierających siarkę spalinach, przechodzą w stan płynny i np. tworzą tlenki siarki.

Rozeta

Płytka, zazwyczaj okrągła lub prostokątna stanowiąca obróbkę otworów w blaszanym płaszczu, zakładana ze względów estetycznych jak również poprawiających szczelność płaszcza.

Rozszerzalność

Zwiększenie wymiaru, zarówno liniowego, powierzchniowego lub objętościowego. O rozszerzalności materiału mówi nam stosunek przyrostu długości do długości pierwotnej.

Rozszerzalność cieplna

Rozszerzalność cieplna zależna od współczynnika rozszerzalności i temperatury nie związana w żaden sposób z działaniem jakichkolwiek sił zewnętrznych, które mogłyby wpłynąć na zmianę wymiarów ciała.

Rozszerzenie

Rozwarstwienie

Samoutlenienie

Samoutlenienie to utlenienie substancji organicznych znajdujących się w otwartych porach materiałów izolacyjnych, np. zanieczyszczenie olejem wełny mineralnej. Samoutleniania nie należy mylić z efektem próchnienia materiałów izolacyjnych zawierających substancje organiczne.

Samozapłon

Samoczynny zapłon w wyniku wewnętrznego podgrzewania materiału organicznego bez działania zewnętrznego źródła zapłonu / Samozapłon jest wynikiem wewnętrznego ogrzewania substancji organicznych, bez działania zewnętrznego źródła ciepła; patrz autooksydacja.

Ścieranie

Zużywanie w wyniku tarcia po innej powierzchni np. cząsteczek odrywających się od powierzchni szkła piankowego.To samo dotyczy zjawiska przycinania szkła piankowego i innych materiałów porowatych przy pomocy piłek do cięcia.

Segment pierścieniowy

Siatka metalowa rozciągana

skraplać się

Skropliny

Płyn wytwarzany przy skraplaniu się pary wodnej (kondensat).

Skrzynka kołnierzowa

Smoła

Spadek temperatury

Spienianie blokowe

Spienianie blokowe jest procesem produkcji bloków piankowych, z których wycinane są kształtki.

Spieniony polichlorek winylu

Tworzywo sztuczne na bazie polimerów chlorku winylu spienione tak, aby utworzyło strukturę składającą się zasadniczo z komórek zamkniętych.

Spłaszczenie

Spłaszczenie jest miejscowo ograniczoną, jedno- lub wielostronną redukcją izolacji przy zbyt małych odległościach między obiektami lub między obiektami i innymi elementami budowy.

Spoiwo

Spoiwo lub lepiszcze tworzą organiczne lub nieorganiczne substancje, które podnoszą trwałość nadaną formom i kształtkom z materiału izolacyjnego np. z wełny mineralnej.

Spójność

Sprężać

Zwiększać gęstość wyrobu poprzez zastosowanie siły. Przez to następuje zagęszczanie izolacji, zwiększanie jej ciężaru objętościowego i zmniejszanie współczynnika przewodności cieplnej.

Średnica

Średnica zewnętrzna

Środek ogniouodparniający

Materiały ogniouodparniające to materiały dodawane do izolacji i redukujące palność.

Środek pryspieszający proces spienania

Przy produkcji pianki poliuretanowej

Środki czyszczące

Środki czyszczące są używane do czyszczenia mieszalników i obiegów maszyn do spieniania.

Stabilność wymiarowa

Niezmienność kształtu jest odpornością materiału na deformację z powodu naprężenia przez siły mechaniczne i temperaturę.

Stal austenityczna

Stal o austenitycznej strukturze - nierdzewna, odporna na agresywne działanie środowiska.

Starzenie

Starzenie to zmiana właściwości fizycznych i chemicznych materiału w czasie, pod wpływem warunków zewnętrznych takich jak: temperatura, wilgoć, promieniowanie.

Stopień nasycenia

Masa wody znajdująca się w ciele porowatym podzielona przez masę wody przy nasyceniu.

Stosowana grubość izolacji

Grubość warstwy izolacyjnej jest grubością materiału izolacyjnego. Patrz: ekonomiczne grubości warstwy izolacyjnej

Stosowanie

stożek

Złączka stożkowa jako element płaszcza służy najczęściej do łączenia płaszczy na rurociągach o różnych średnicach.

Strefa zimna

Zespół urządzeń, w których temperatura pracy jest niższa, niż temperatura otoczenia

Strona zwenętrzna

Styk

Styropian

Styropian ekspandowany (EPS) to sztywny materiał porowaty o zamkniętych komórkach wypełnionych powietrzem, produkowany jako prasowany przy wykorzystaniu wstępnie spienionych kulek polistyrenu lub jednego z jego polimerów.

Sufit

System zaciskowy

System zaciskowy tworzą takie konstrukcje, które poprzez tarcie powierzchniowe przenoszą swój ciężar.

Szczelina powietrzna

Szczelina powietrzna to wypełniona powietrzem wolna przestrzeń między izolacją (warstwą izolacyjną), a płaszczem.

Szczelina skurczowa

Czasami przy bardzo wysokich temperaturach pracy urządzenia (rurociągu, aparatu) następuje w wyniku rozszerzalności cieplnej zwiększenie jego wymiarów, stąd należy to uwzględnić już podczas zakładania izolacji, gdy urządzenie to jeszcze nie pracuje i zostawić między korpusem i izolacją szczelinę, aby rozszerzanie się aparatu nie zniszczyło izolacji.

Szew rozprężający / szew dylatacyjny

Szew dylatacyjny w obudowie jest formą zakładki bez mechanicznego połączenia zachodzących na siebie blach. Jest on również nazywany szwem przesuwanym.

Szkło piankowe

Izolacja szklana o przeważającej strukturze komórek zamkniętych produkowana na bazie mielonego szkła.

Taśma

Taśmy trzymające są środkami pomocniczymi wykonanymi z metalu lub tworzywa sztucznego do przymocowania np. materiałów izolacyjnych lub części izolacji.

Taśma samoklejąca

Taśma zaciskowa

Taśma zaciskowa służy do ściągania blach na obwodzie płaszcza, a także do jego wzmacniania, szczególnie przy dużych obwodach elementów izolowanych, jak również do utrzymywania materiałów izolacyjnych,

Technika chłodnicza

Chłodnictwo jest dziedziną techniki, która zajmuje się wytwarzaniem, podziałem, wykorzystaniem i zastosowaniem niskich energii.

Tektura

Temperatura otoczenia

Temperatura punktu rosy

Temperatura przy której powietrze nasycone jest parą wodą i poniżej której następować będzie skraplanie.

Temperatura w skali Celsjusza

Temperatura zapłonu

Najniższa temperatura, w jakiej produkt zapala się i pali przez określony okres czasu po przedostaniu się małego płomienia na jego powierzchnię w warunkach normalnych.

Temperatura zewnętrzna

Tłumić, dławić

Tłumienie (drgań), dławienie (fal), gaśnięcie

Wyciszanie jest redukcją energii dźwiękowej w pomieszczeniach.

Tłumienie płomieni

Wydmuchiwanie włókna szklanego z filiery jest formowaniem przez wydmuchiwanie celem wytwarzania włókna mineralnego dla materiałów izolacyjnych. Metoda polegająca na natryskiwaniu wydmuchanego włókna szklanego na chroniony obiekt czyni go odpornym (w określonym czasie) na działanie ognia.

Traktowanie emulsją

Tworzywo sztuczne spienione

Ogólny termin dla tworzyw sztucznych i gumy, w których gęstość zmniejszana jest poprzez obecność wielu małych komórek, (które mogą być otwarte lub zamknięte) rozproszonych w całym materiale.

Urządzenie

Usuwanie azbestu

Warstawa kompensacyjna

Warstwa materiału pomiędzy obiektem a fundamentem wyrównująca różnice powierzchni elementu izolowanego, posadowienia i rozkładu obciążeń, ma zastosowanie np. przy osadzeniu zbiornika na fundamencie.

Warstwa ochronna

Warstwa ochronna to zewnętrzna ochrona płaszcza zapobiegająca przedostaniu się płynu do izolacji. Ma zapewnić skuteczną ochronę przed deszczem.

Warstwa zewnętrzna / powłoka zewnętrzna

Wartość opałowa

Wełna bazaltowa

Wełna szklana, granulowana

Włóknisty materiał izolacyjny podzielony na granulki lub grudki przeznaczony do nakładania za pomocą sprzętu pneumatycznego.

Wiązanie poprzeczne

Wiązanie poprzeczne to rodzaj wiązania łańcuchów polimerów; od sposobu wiązania zależą właściwości fizyczne np. poliuretanu tj. twardość

wiercenie, wiercić

Wiertarka

Właściwości pokrycia z cementu izolacyjnego, wydajność

Sucha - obszar przykryty, do określonej grubości, określoną ilością suchego cementu zmieszanego z określoną ilością wody, formowanego i suszonego do osiągnięcia stałej wagi i określonej grubości. Mokra - obszar przykryty, do określonej grubości, określoną ilością suchego cementu zmieszanego z określoną ilością wody i formowanego do osiągnięcia określonej grubości.

Włóknisty

Włókno

Włókno azbestowe

Nazwa wielu naturalnie występujących krzemianów mineralnych o krystalicznej strukturze, które można rozdzielić na włókna.

Włókno celulozowe

Włókno celulozowe jest pozyskiwane z papieru, tektury, z włókna drewna lub drewna

Włókno ceramiczne

Włóknisty nieorganiczny materiał izolacyjny produkowany zasadniczo z tlenków krzemianu i glinu.

Włókno glinokrzemianowe / Włókno glinokrzemowe

Włókna otrzymywane poprzez stopienie aluminium i krzemionki. Włókna ceramiczne

Włókno węglowe

Izolacja składająca się z włókien organicznych, które uległy zwęgleniu, ale nie są termostabilne i składają się głównie z węgla.

Włoskowatość

Wnęka

Współczynnik

Współczynnik dyfuzji pary wodnej

Określa, jaką ilość pary wodnej wchłonie materiał izolacyjny przez powierzchnię 1m kw w ciągu 1 godz i przy różnicy ciśnienia po jednej i drugiej stronie przegrody wynoszącej 1 Pa - kg/ (m2•h•Pa).

Współczynnik rozszerzalności cieplnej

Liniowy współczynnik rozszerzalności cieplnej wskazuje zmianę długości 1 m przy zmianie temperatury o 1 K. Jednostką miary jest m/ (K • m) czyli 1/K.

Wycięcie

Wycięcia stanowią otwory w izolacji albo w płaszczu np. dla typowej złączki.

Wydłużenie przy zerwaniu

Wykończeniowe elementy izolacji

Elementy będące wykończeniem izolowanego odcinka instalacji jak powierzchnia czołowa, skośna powierzchnia kaptura itp.

Wymiar

Wymiary

Wymiarami są przy materiałach izolacyjnych: długość, szerokość i grubość, przy izolacji montowanej: długość, średnica wewnętrzna i grubość warstwy izolacyjnej.

Wypełniać, sztopować

Wypełniać, sztopować przestrzeń między rurociągiem, aparatem, lub korpusem innego urządzenia a zamontowanym już płaszczem.

Wyrównywarka, krawędziarka

Zachowanie w ogniu

Z punktu widzenia palności rozróżnia się materiały niepalne, np. (wełna mineralna, kruszywa mineralne) i materiały palne (pianki z tworzyw syntetycznych). Inna klasyfikacja obejmuje stopień rozprzestrzeniania ognia (nie rozprzestrzeniające, słabo rozprzestrzeniające, silnie rozprzestrzeniające ogień).

Zamek kapturowy

Zamki kapturowe służą do łączenia najczęściej dwóch elementów kaptura umożliwiając jego szybką rozbiórkę i powtórny montaż w czasie eksploatacji izolowanych elementów instalacji lub urządzeń mechanicznych.

Zamknięcie

Zamknięcie czyli zakończenie izolacji np. przed zaworem zabezpieczone tzw. dekielkiem.

Zapobiegający ścieraniu

Warstwa materiału nakładana na powierzchnię w celu zapobiegania ścieraniu, np. powłoka szkła piankowego (ochrona przed ścieraniem).

Zapobiegający skraplaniu

Ogólny termin dla wszystkich środków podejmowanych w celu zapobiegnięcia skraplaniu. Przykłady: utrzymywanie powierzchni izolacji powyżej punktu rosy, zwiększanie prędkości powietrza nad powierzchnią lub zmniejszanie wilgotności względnej./ Zapobieganie kondensacji jest terminem ogólnym dla wszystkich podejmowanych środków, które będą zapobiegać kondensacji; izolowanie, zwiększanie wymiany ciepła między powietrzem a powierzchnią, zmniejszanie względnej wilgotności w budynkach, ogrzewanie powierzchni.

Zaślepka kołnierzowa

Zaślepka stożkowa

Element izolacyjny o kształcie stożka ściętego do uszczelniania otworów.

Zaślepka w instalacji

Element zakrywający wycięcia w zewnętrznej blasze.

Zastosować

Zawalenie się / załamanie

Załamanie się jest przypadkowym "zawaleniem się" materiału piankowego podczas procesu wytwarzania piany (podczas wzrostu).

Zawartość chlorków

Zawartość chlorków jest zawartością w materiale izolacyjnym rozpuszczalnych w wodzie chlorków, które w połączeniu z wilgocią i ciepłem prowadzą do uszkodzeń korozyjnych, szczególnie w stali nierdzewnej.

Zgięcie o „n” stopni

Złącze kompensacyjne

Złącze, które może się wraz z rurociągiem przesuwać na skutek zmiany temperatury; przejmować rozszerzalność.

Złącze pośredniczące

Element pośredniczący (łącznik) jest kształtką lub częścią płaszcza z blachy założoną wcześniej na izolację albo częścią płaszcza nałożoną na skutek obmiaru odbiegającego od standardów.

Złącznik

Zmniejszenie objętości

Ubytek jest zachodzącym procesem zmniejszania się wielkości z powodu kurczenia się, czyli redukcji wymiarów.

Zniszczenie

Zwężenie

Zwężenie jest wymuszonym, ogólnym i ograniczonym na długości zmniejszeniem grubości warstwy izolacyjnej. Tak jest np. gdy układ rurociągów nie pozwala na całej długości zachować jednakowej grubości izolacji.

Zwężenie

Zmniejszenie średnicy, długości, powierzchni lub objętości całego urządzenia na skutek obniżenia jego temperatury roboczej.

Żywica epoksydowa

Pianki z żywic epoksydowych są sztywnymi, w przeważającej większości zamkniętokomórkowymi materiałami piankowymi składającymi się z żywic epoksydowych w postaci proszku, środków spieniających, utwardzających i pomocniczych.

Żywica korkowa

Żywica zawarta w naturalnym korku.